Prisma College Arnhem

Wiersema architecten ontwierp de nieuwbouw voor het Prisma College in Arnhem, een integraal ontwerp van schoolgebouw en landschap voor het voortgezet speciaal onderwijs met veel aandacht voor de menselijke maat. Rondom een centrale hal, het hart van de school, komen leslokalen, praktijklokalen, overlegruimtes en 2 gymzalen. Een sculpturale hellingbaan in de hal gaat de twee verdiepingen verbinden, met beneden leerlingen van Dagbesteding en boven die van Arbeid. Door het natuurlijke hoogteverschil in het terrein hebben beide verdiepingen een eigen ingang.

“De school wordt onderdeel van de rijke cultuurlandschap van het Gelders Arcadië”

Bewustzijn over je plek in de directe omgeving kan (en hoort?) een belangrijk aanknopingspunt voor onderwijs zijn. De locatie van Het Prisma College bevindt zich middenin een rijk cultuurlandschap, waar sinds de 17e eeuw meer dan 100 landgoederen en buitens zijn gebouwd. Landgoed Heijenoord was één van die landgoederen. Kenmerk van de landgoederen is een innige verbinding tussen gebouw (huis), tuin en landschap. Bijgebouwen, als theehuizen en oranjerieën versterken de verbinding tussen architectuur en landschap. Deze elementen hebben we verwerkt in ons ontwerp: het naar buiten geschoven keerpunt in de hellingbaan kun je als zo’n theehuis zien en de centrale hal met planten bomen roept associaties met een orangerie op. De gebruikers én bezoekers van de school ervaren zo dagelijks de voorname waarde van het leven op een Buiten in het Gelders Landschap. Deze culturele dimensie is een belangrijke immateriële waarde van ons ontwerp.

“De buitenruimte is een ervaringstuin met een hoge educatieve waarde; een integraal onderdeel van de school”.

Het landschap rond de school is met een duidelijke visie op onderwijs ontworpen. De gevraagde buitenruimten voor Thuissimulatie, Groen & Techniek, Dagbesteding, Sport, Beweging en halen & brengen zijn allemaal op een eigen, logische plek ontworpen. Maar bovenal is het landschap één samenhangende, afwisselende ervaringstuin, waarin spel, sport (voetbalkooi, buitenfitness), flora en fauna samengaan. Hoogteverschillen dagen uit om autonoom te bewegen, regenwater van dak en terrein wordt zichtbaar naar een wadi’s (infiltratieplek) geleid. Een moestuin, plantenkas en fruitbomen staan in een landschap van 3 soorten (kleuren) bloemenmengels en dragen bij aan de dagelijkse ervaring van natuur in het onderwijs. Tuin en gebouw vormen een innig geheel in de traditie van Buitens en Landgoederen op de Veluwezoom.

“De hal is een ontmoetingsplek met een rijke differentiatie aan ervaringsplekken”

Zowel de ingang boven (arbeid) als beneden (dagbesteding) komen via een korte gangzone uit in de ruime overzichtelijke hal. In hal bevind zich de kantine/aula/restaurant. Een ruime tribune kan, onafhankelijk van de dagelijks routing, gebruikt worden voor seminars. Vóór de keuken kan een ‘front desk’ voor uitgifte/kassa vrij in de ruimte geplaatst worden, waarmee de praktijk van hedendaagse restaurants in bedrijven en openbare gebouwen gesimuleerd wordt. Het restaurant is een beleving op zich: tafels in ruime opstelling, omringd door de groene wereld van planten en bomen, prachtig uitzicht op de natuur buiten en ‘zwevende’ hellingbanen rondom. Het keerpunt van de hellingbaan is een naar buiten geschoven gestileerde ‘boomhut’; een bijzondere plek waar je je door de etalage-achtige ramen deel voelt van de monumentale bomen van Het Gelders Landschap. Deze zwevende kamer is een 1 op 1 kopie van de mooie restaurant-erkers uit revalidatiecentrum Klimmendaal, waarmee de  architectuur een innige verbondenheid tussen deze twee gebouwen materialiseert. Onder de ‘paddenstoel’ midden in de hal (een plateau waarop de hellingbanen rusten) is een knusse plek met een ronde zitbank gerealiseerd.

“De centrale hal wordt het dynamische hart en de betekenisvolle ziel van de school”

De hal is extra ruim ontworpen zodat de hal écht ruimtelijkheid en overzichtelijkheid aan de school toegevoegd. Vanuit elke ruimte ben je spreekwoordelijk 3 stappen verwijderd van de hal en daardoor gevoelsmatig verbonden met de anderen in de school. Dát maakt het tot het hart en ziel van de school. De hal geeft gevoel van betrokkenheid en gezamenlijkheid.

 

“De hellingbaan is een monumentale viering van bewegingsvrijheid en autonomie voor de leerlingen”

De verbinding tussen de twee verdiepingen is op de eerste plaats een avontuurlijke route via de hellingbaan door de hal. Wij ontwierpen een sculpturale hellingbaan met verschillende plekjes op (en onder) de hellingbaan om even stil te kunnen blijven staan, uit te rusten, een praatje te maken of te genieten van het uitzicht. Zo is ook ‘de boomhut’ een van deze plekken. Deze hellingbaan past goed bij de focus op zelfredzaamheid dat de school heeft voor hun leerlingen. Er is weliswaar óók een lift, maar de route via de hellingbaan is zeer uitnodigende ervaring voor leerlingen die hun eigen weg volgen. Bij de centraal gelegen tribune is ook nog een trap naar de verdieping.  De hellingbaan is méér dan alleen een interne route in het gebouw. Het is onderdeel van een veel grotere route. De paden in de ervaringstuin, de hellingbaan in de hal en het voorplein voor beweging en sport,  zijn verbonden middels een integraal ontworpen padenstelsel. Dit is een ‘Moving Lane’ van 350 meter die de ervaring van binnen en buiten verbindt.

“Alle leerruimtes zijn gesitueerd rond praktijksimulaties (werelden).”

De simulatiewerelden van het Prisma College zijn gelijkmatig verspreid door het gebouw. De Werelden van thuissimulatie, interne stage en keuken (verbonden met centrale hal) liggen op de begane grond, groen & techniek en magazijn liggen boven. In de directe nabijheid van elke praktijkwereld bevinden zich lokalen, zodat theorie en praktijk gecombineerd kan worden. Als je door het gebouw beweegt komt je telkens een andere praktijksimulatie tegen. De afwisselende waarneming van praktijkwerelden maakt het gebouw tot een avontuurlijke en inspirerende ervaring.

“De gang in elke vleugel voelt als een aangename verblijfplek door de brede maat, het gebruik en de inrichting.”

De 4 clusters (vleugels) met een mix van praktijkruimten, grote lokalen, kleine lokalen, werkplekken op de gang (al dan niet in contact met de hal) geven een grote variatie aan werkplekken verspreid door het gebouw. We maken een slim en compact gebouw met vier vleugels waardoor we korte looplijnen hebben. De hoofdopzet met 4 vleugels resulteert in korte gangen die wij extra breed uitvoeren. De gangen zijn hierdoor ruimtelijk en overzichtelijk en er zijn op meerdere plekken werknissen en transparante overlegruimten. De gang geeft soms uitzicht op de groene, centrale hal. De gangwanden bestaan uit kasten die vanuit de gangen gebruikt kunnen worden. Dit slimme dubbelgebruik van de verkeersruimte geeft volop bergruimte en deze meubilering leidt tegelijkertijd tot een aangename verblijfskwaliteit. De extra brede gang geeft leerlingen bewegingsvrijheid en draagt bij aan ergonomisch werken (ruimte voor begeleiden van leerlingen door het gebouw).

“De lesruimtes zijn met grote ramen op de rustgevende, groene omgeving gericht.”

De beleving is in hoofdopzet helder en functioneel: dynamiek en ontmoeting in het hart van de school, rust en concentratie in de naar buiten gerichte onderwijsruimten. Het zicht op de belevingstuin en de monumentale bomen rondom wordt versterkt door de hoge ramen van vloer tot plafond. In de onderwijsruimten voel je je daardoor sterk verbonden met het rustgevende groen. Zicht op een groene omgeving heeft een aantoonbaar positief effect op het welzijn van mensen.

Wij geloven dat een juist ontworpen gebouw, waarin de behoeften van de mens voorop staan bijdraagt aan gezondheid en welbevinden.  Op de eerste plaats realiseren we een optimale natuurlijke ventilatie door veel te openen ramen en ‘crossventilatie’ door de lokalen en via de centrale hal. Ten tweede is de beleving van groen (binnen en buiten) optimaal. Ten derde is de beleving van daglicht in de centrale hal en de lokalen optimaal. Met deze natuurlijke aanpak wordt een sick-building-syndroom, als gevolg van eenzijdig vertrouwen op techniek, voorkomen.

Belangrijk bij deze benadering is een samenwerking tussen mens en techniek. Deze humane benadering van het waarderen van de inbreng van de gebruiker leidt tot bewustwording en trots; jouw handelen/gedrag maakt een verschil en doet er toe. Voor een schoolgebouw geeft dit nog een extra waarde/dimensie: jonge mensen worden automatisch opgeleid met dit bewustzijn over gezondheid en energiegebruik (educatie) . Voor het Prisma College in het bijzonder geldt dat hiermee waarden als zelfbeschikking (autonomie), lef, trots en passie heel concreet ingevuld worden.

 

Contact

In opdracht van De Onderwijsspecialisten is de nieuwbouw een samenwerking van Hegeman Bouw & Infra B.V., De Groot Installatiegroep, Van Rossum Raadgevende Ingenieurs B.V., ZRi en Wiersema Architecten. Oplevering staat gepland in april 2022.

Heeft u interesse of nog vragen?

Wij zijn telefonisch bereikbaar op  06-41255022