Stedenbouwkundig plan Cort Heyligers kazerne Bergen op Zoom

De gemeente Bergen op Zoom groeit en toen de woonwijk Bergse Plaat zijn voltooiing naderde werd er gezocht naar nieuwe mogelijke uitbreidingen voor woningbouw na 2002. De Augustapolder, Rozenoord en de Cort Heyligers kazerne behoorde tot de mogelijkheden voor de uitbreiding van de stad. ADP architecten heeft voor deze beoogde uitbreidingen een ontwikkelingsvisie gemaakt. De visie is voor het deelgebied Cort Heyligers kazerne uitgewerkt tot een stedenbouwkundig plan en

vandaag de dag beheert ADP nog steeds de kwaliteit van de uitwerking van het plan als supervisor.
De ontwikkelingsvisie van de drie deelgebieden bevat drie speerpunten: landschap, natuur&wonen en woonconcepten. Er wordt gestreefd naar het zo goed mogelijk combineren van natuur en het wonen waarbij verschillende woonconcepten worden ontwikkeld en een gevarieerd en compact aanbod wordt nagestreefd.

W1957_ontwikkelingsvisie Rozenoord

De ontwerpstrategie voor de drie deelgebieden  kent vier stappen. Eerst wordt de nieuwe openbare ruimte vastgesteld door een duidelijke nieuwe grens tussen stad en natuur waarbij er een interactie plaatsvindt tussen beiden.  In de tweede stap worden de gebieden tussen deze nieuwe grens en de bestaande bebouwing ‘gevuld’ met woningbouw waarbij er een hecht verband bestaat met de bestaande stad. Vervolgens wordt er in de nieuwe open gebieden natuur geïntroduceerd. Tot slot worden er in de vierde stap nieuwe woonconcepten ontwikkeld die optimaal zijn verweven met de nieuwe omgeving. 

De ontwikkelingsvisie omvat de gebieden Cort Heyligers kazerne en het huidige sportpark Rozenoord. Voor de realisatie wordt het gebied geknipt in twee  fasen. Het deel ten noorden van de van Beukelaan (kazerne) wordt als eerste ontwikkeld. Realisatie het Kazerneterrein kan onafhankelijk van het zuidelijk deel plaatsvinden, zonder aanpassing van de uitgangspunten. Bij de ontwikkeling van het noordelijke deel moet echter wel rekening gehouden worden met de tweede fase, zodat bij er volledige uitvoering samenhang is tussen de delen, conform de  ontwikkelingsvisie.

W1957_ontwerpstrategie_legenda

W1957_ruimtelijke hoofdstructuur

Het plan bestaat uit drie ruimtelijke eenheden. Ten eerste is er de landschappelijke eenheid van het centrale landschapspark met de appartementsgebouwen. Deze wordt rondom begrensd door een haag. De ruimtelijke samenhang wordt met name bereikt door zo veel mogelijk vrije doorzichten op maaiveldniveau. Bij voorkeur wordt daartoe de bebouwing opgetild, waarbij de vrije ruimte onder de gebouwen refereert aan de vrije ruimte onder de bestaande bomen. Daarnaast wordt de landschappelijke eenheid bereikt door een eenvormige beplanting voor het gehele gebied in de vorm van heide en boomgroepen. Ten tweede vormt elk oost-west gericht straatje met de aanliggende bungalows, villa’s en appartementen een ruimtelijke eenheid. Dit betekent dat bij de realisatie voor elk straatje de woningen, de openbare inrichting en de overgangen tussen openbaar en privé in samenhang worden ontworpen door één architect. Het straatje is ter plaatse van de bugalows een interieur dat contrasteert met de openheid ter plaatse van de heide. Uitgangspunt is dat elk straatje zich onderscheid in karakter en ruimtelijke opbouw. Ten derde vormt de voormalige appèlplaats van de kazerne met de omliggende bebouwing een ruimtelijke eenheid. 

W1957_blauwhoed_inrichtingsplan

Het beeldregieplan van ADP architecten bevat de kwalitatieve eisen voor de uitschrijving van een ontwikkelingscompetitie. Uit drie ingezonden ontwerpen werd het ontwerp van Blauwhoed uitgekozen om gerealiseerd te worden.

Het nieuwe woongebied, de Cort Heyligers kazerne, is opgebouwd uit drie deelgebieden. Centraal in het plan ligt het groengebied, dat gezien wordt als een landschappelijke eenheid. Door middel van een in hoofdzaak natuurlijke inrichting met heide en boomgroepen wordt een ecologische aansluiting met het bos- en heidegebied ten oosten van de stad beoogd. Voor de nieuwe woningen en de omliggende woonwijken heeft het groengebied een recreatieve functie. Daartoe is het gebied op veel plaatsen toegankelijk. Het groengebied wordt op bijzondere wijze

gecombineerd met kleine woongebouwen, die het beoogde vrije doorzicht in het gebied zo weinig mogelijk belemmeren, en dus bij voorkeur vrijstaand op poten staan (“pilotis”). Zodoende wordt dubbelgebruik van ruimte nagestreefd; woningen in of zelfs ‘boven’ een landschapspark. Tussen dit groengebied en de bestaande stad bevindt zich lage bebouwing langs intieme woonstraatjes. De richting van deze straatjes en de bebouwing van alle deelgebieden sluit aan bij de bebouwingsrichting van de omliggende woonwijken. Op de grens tussen het groengebied en deelgebied I ligt een strook met in hoofdzaak villa’s. De villa’s worden van het groengebied afgeschermd door een openbare groenvoorziening in de vorm van een hoge heg die, conceptueel gezien, de grens tussen stad en landschap markeert.

DSC_0558

DSC_0553

DSC_0556

DSC_0550